Drie manieren om verpleeghuisbewoners meer te laten bewegen

13 November 2018

Beweging kan een positieve invloed hebben op de gezondheid, ook nog als je op leeftijd bent. Het is dus belangrijk om de drempels voor ouderen in verpleeghuizen om te gaan bewegen te verlagen.

Bewegen is belangrijk om gezond ouder te worden. Dat is algemeen bekend. Maar ook als je al op leeftijd bent kan beweging nog steeds een positieve invloed hebben op de gezondheid. Zo is bewegen onder andere goed voor de hersenen, het hart, zorgt het voor stressreductie en sterkere botten.

Met name kwetsbare doelgroepen waarbij sprake is van bewegingsarmoede – denk aan ouderen, chronisch zieken, mensen met een beperking, overgewicht/obesitas of een lage sociaaleconomische status – kunnen veel baat hebben bij meer beweging.

Toch ervaren zij nog steeds veel drempels om te sporten en bewegen. Er bestaan een heleboel initiatieven die voor hen de drempel proberen te verlagen, maar in dit blog ligt de focus op verpleeghuisbewoners. Daarbij zijn er verschillende manieren om te bewegen, zowel binnen buiten als binnen het verpleeghuis.

Kippen en konijnen
Een eerste initiatief om ouderen meer te laten bewegen, maar ook hun leefomgeving te verrijken en eenzaamheid tegen te gaan, is de belevings- en beweegtuin. In zo’n tuin, kunnen de bewoners van het verpleeghuis bijvoorbeeld kruiden en groenten verbouwen. Het samen tuinieren in de gezamenlijke moestuin zorgt voor meer onderling contact en de bewoners voelen zich op deze manier ook nuttiger.

In zo’n tuin hoeven niet alleen bloemen en planten te staan. Er kunnen ook kippen en konijnen rondlopen waar de bewoners samen voor zorgen. De dieren hebben een positieve en rustgevende werking op de geest, stimuleren het geheugen en het maakt mensen opener voor hun omgeving. Alles bij elkaar zorgt een belevingstuin voor een natuurlijke en gezonde leefomgeving voor bewoners die anders vooral binnen zouden zitten.

De mogelijkheid om buiten samen activiteiten te ondernemen zorgt ervoor dat deze ouderen meer in beweging en in contact met anderen komen.

Blauw als favoriete kleur
Meer bewegen hoeft zich niet alleen buiten af te spelen, maar kan ook binnen de muren van het verpleeghuis plaatsvinden. Afgelopen maand heb ik mijn eigen afstudeeronderzoek afgerond in twee verpleeghuizen in Zaandam. Tijdens het onderzoek hebben we gekeken naar het effect van kleur op het meeneemgedrag van de bewoners. Op de keukentafel in de gemeenschappelijke woonkamer lagen voorwerpen met verschillende kleuren die bewoners vrij mochten meenemen.

Door de aanwezigheid van deze voorwerpen ontstond er commotie en beweging met de voorwerpen, met als gevolg meer beweging van de bewoners. De kleur had daarbij geen groot effect; er was niet één specifieke kleur die aanmerkelijk vaker meegenomen werd.

Wel bleek er een tendens voor blauw als meest favoriete kleur, wat hoogstwaarschijnlijk te verklaren is door het vergelen van de lens bij veroudering. De wereld wordt dan steeds geler en hierdoor is er meer aantrekkingskracht van blauwe voorwerpen omdat deze kleur bij een geler wordende wereld nog het meest opvalt. De kleur blauw wordt dus niet direct als geel geïnterpreteerd, maar als minder blauw.

Al met al zorgde de aanwezige voorwerpen voor meer bedrijvigheid in de verschillende woongroepen en kwamen er gesprekken op gang tussen bewoners.

Interactieve beweegstok Moofie
Een recente technologische ontwikkeling in het stimuleren van beweging bij ouderen en mensen met een verstandelijke of meervoudige beperking is de interactieve beweegstok Moofie. Deze beweegstok is geprogrammeerd met gesproken beweegcommando’s en met kleur en muziek wordt de gebruiker gestimuleerd om deze uit te voeren.

Zodra je de stok met beide handen vasthoudt vertelt deze je welke beweging je moet maken. Zo’n beweegcommando kan bijvoorbeeld een roerbeweging zijn: alsof je in een hele grote pan roert. Is de beweging goed en een aantal seconden uitgevoerd, dan volgt het volgende commando.

Zo ontstaat er een beweegprogramma wat op de individuele eisen en mogelijkheden van een gebruiker is af te stemmen. De bewegingen zijn zittend, staand, alleen, met z’n tweeën of in een groep uit te voeren. Dit betekent dat de beweegstok ook in te zetten is bij groepsactiviteiten van verpleeghuizen of bij gerichte oefeningen om bepaalde spiergroepen te trainen.

Met al deze ontwikkelingen en nieuwe kennis is hopelijk de drempel om te gaan bewegen voor eerdergenoemde kwetsbare doelgroepen te verlagen. Bewegen moet voor iedereen toegankelijk en aantrekkelijk zijn, want gezond is het voor iedereen!

Gepubliceerd op 1 november 2018 Zorgtrainingscentrum.nl